NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHIỀU CAO VÀ CÂN NẶNG TUỔI DẬY THÌ: 5 ĐIỀU BỐ MẸ CẦN BIẾT ĐỂ KHÔNG BỎ LỠ "GIAI ĐOẠN VÀNG"

Tuổi dậy thì là cột mốc đánh dấu sự phát triển vượt bậc của trẻ cả về thể chất lẫn tâm sinh lý. Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, nhiều bé có thể cao thêm hàng chục centimet, cân nặng thay đổi rõ rệt và cơ thể dần hoàn thiện như người trưởng thành. Tuy nhiên, không ít phụ huynh băn khoăn khi thấy con tăng cân nhanh, thấp hơn bạn bè, hoặc chưa biết liệu con đã bước vào giai đoạn phát triển mạnh hay chưa.

Nếu bạn cũng đang có những thắc mắc này, hãy cùng tìm hiểu những thay đổi bình thường của cơ thể trẻ trong tuổi dậy thì.

1. Dấu hiệu con đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh

Mỗi trẻ sẽ có thời điểm dậy thì khác nhau, nhưng nhìn chung, khi cơ thể chuẩn bị tăng trưởng vượt bậc sẽ xuất hiện một số dấu hiệu dễ nhận biết:

• Chiều cao tăng nhanh chỉ trong vài tháng.
• Cân nặng bắt đầu tăng rõ rệt.
• Ăn nhiều hơn, ngủ nhiều hơn và thường xuyên cảm thấy đói.
• Tay chân dài ra, vóc dáng thay đổi.
• Bé gái bắt đầu phát triển ngực, hông nở; bé trai vỡ giọng, vai rộng hơn.
• Da tiết nhiều dầu, xuất hiện mụn hoặc có mùi cơ thể.

Đây đều là dấu hiệu con đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh, cho thấy hormone tăng trưởng và hormone sinh dục đang hoạt động mạnh mẽ để giúp cơ thể hoàn thiện.

2. Tốc độ tăng chiều cao tuổi dậy thì diễn ra như thế nào?

Một trong những thay đổi rõ rệt nhất là tốc độ tăng chiều cao tuổi dậy thì.

Ở giai đoạn phát triển nhanh nhất:

• Bé gái thường tăng khoảng 7–10 cm mỗi năm, mạnh nhất trong khoảng 10–13 tuổi.
• Bé trai có thể tăng 8–12 cm mỗi năm, thường rơi vào giai đoạn 12–15 tuổi.

Sau thời kỳ này, tốc độ tăng trưởng sẽ chậm dần trước khi gần như ngừng hẳn khi xương đóng đầu sụn.

Để tận dụng "giai đoạn vàng", trẻ cần được đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên và có lối sống lành mạnh.

3. Vì sao con tăng cân nhanh khi bước vào tuổi dậy thì?

Không ít phụ huynh lo lắng khi thấy quần áo của con nhanh chật hơn hoặc cân nặng tăng lên chỉ trong vài tháng. Tuy nhiên, vì sao con tăng cân nhanh không phải lúc nào cũng là dấu hiệu béo phì.

Trong tuổi dậy thì, cơ thể cần nhiều năng lượng để:

• Phát triển hệ xương.
• Tăng khối lượng cơ.
• Hoàn thiện các cơ quan sinh sản.
• Tích lũy mỡ dưới da (đặc biệt ở bé gái) để tạo vóc dáng trưởng thành.

Nếu con tăng cân song song với việc chiều cao cũng phát triển tốt, ăn ngủ bình thường và hoạt động khỏe mạnh thì đây thường là quá trình phát triển sinh lý tự nhiên.

Điều bố mẹ nên theo dõi không chỉ là cân nặng, mà là tỷ lệ giữa chiều cao và cân nặng theo từng giai đoạn.

4. Chiều cao chuẩn theo từng độ tuổi có phải là thước đo duy nhất?

Nhiều cha mẹ thường tìm kiếm chiều cao chuẩn theo từng độ tuổi để xem con mình có phát triển bình thường hay không.

Thực tế, bảng chiều cao chuẩn chỉ mang tính tham khảo. Điều quan trọng hơn là:

• Mỗi năm con có tăng chiều cao đều hay không.
• Tốc độ tăng trưởng có phù hợp với giai đoạn dậy thì của con không.
• Biểu đồ tăng trưởng có liên tục hay bị chững trong thời gian dài.

Có những trẻ thấp hơn mức trung bình ở tuổi 11 nhưng lại bứt phá rất nhanh khi bước sang tuổi 13–14. Vì vậy, bố mẹ không nên chỉ nhìn vào một con số để đánh giá sự phát triển của con.

5. Con thấp hơn bạn bè có đáng lo?

Đây có lẽ là nỗi băn khoăn phổ biến nhất của nhiều gia đình.

Thực tế, con thấp hơn bạn bè có đáng lo hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Di truyền từ bố mẹ.
• Thời điểm bắt đầu dậy thì.
• Chế độ dinh dưỡng.
• Giấc ngủ.
• Mức độ vận động.

Nếu trẻ vẫn tăng chiều cao đều qua từng năm thì việc thấp hơn một số bạn cùng lớp chưa hẳn là bất thường.

Tuy nhiên, bố mẹ nên đưa con đi khám chuyên khoa nếu:

• Chiều cao gần như không thay đổi trong hơn một năm.
• Trẻ tăng dưới khoảng 4–5 cm/năm trong giai đoạn đáng lẽ phải tăng trưởng mạnh.
• Bé gái sau 13 tuổi hoặc bé trai sau 14 tuổi vẫn chưa xuất hiện các dấu hiệu dậy thì.

Việc kiểm tra sớm sẽ giúp xác định nguyên nhân và có hướng can thiệp nếu cần thiết.

Đồng hành cùng con trong giai đoạn phát triển quan trọng nhất

Chiều cao và cân nặng thay đổi trong tuổi dậy thì là quá trình hoàn toàn tự nhiên. Thay vì quá lo lắng khi con tăng cân hay thấp hơn bạn bè, bố mẹ nên theo dõi sự phát triển của con một cách tổng thể: từ dấu hiệu bước vào giai đoạn phát triển mạnh, tốc độ tăng chiều cao tuổi dậy thì, cho đến sự thay đổi về cân nặng và vóc dáng.

Sự quan tâm đúng cách, chế độ dinh dưỡng hợp lý và môi trường sống lành mạnh sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện, tự tin bước qua giai đoạn dậy thì và đạt được tiềm năng chiều cao tốt nhất.

MB Mabelle là thương hiệu đồ lót kháng khuẩn tại Việt Nam, định hướng xây dựng hệ sinh thái nội y an toàn cho cả gia đình với tiêu chí lấy chất lượng và sức khỏe người mặc làm trọng tâm.Toàn bộ sản phẩm của thương hiệu đều được kiểm định hàm lượng Formaldehyde và Amin thơm trong vải đạt tiêu chuẩn an toàn, an toàn đối với cả những làn da nhạy cảm. MB Mabelle phát triển danh mục sản phẩm toàn diện gồm quần lót nữ, áo ngực, quần sịp nam, áo bra học sinh, quần lót trẻ em từ bé khoảng 10kg đến bé gái cấp 1, cấp 2, cấp 3, áo lót mẹ bỉm cho con bú, quần lót mẹ bầu, cùng các phụ kiện như áo hai dây, quần gen bụng, quần định hình và quần mặc trong váy. Nổi trội nhất là dòng quần lót kháng khuẩn MB Mabelle đạt khả năng kháng khuẩn 99,9% theo tiêu chuẩn AATCC 100, được Viện Nghiên cứu Dệt May Việt Nam kiểm nghiệm. Với hệ thống đại lý tại hơn 48 tỉnh, thành phố trên toàn quốc, MB Mabelle không ngừng khẳng định uy tín của một thương hiệu nội y Việt Nam, mang đến các giải pháp nội y an toàn, chất lượng và đáng tin cậy cho hàng triệu gia đình.